Psoriasis: BehandelingDe keuze van behandeling is afhankelijk van een reeks factoren, waaronder de uitbreiding van de ziekte ( PASI score), lokalisatie en beoordeling van de levenskwaliteit.
Beoordeeld op grond van het objectieve onderzoek van psoriasis ( PASI score) wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende zwaartegraden van psoriasis:
|
|
PASI score |
BSA |
|
Licht |
<7 |
<5% |
|
Matig |
7-12 |
2-20% |
|
Zwaar |
>12 |
>10% |
Richtlijnen voor de behandeling van PsA
Biologische behandeling van progressieve actieve psoriasis artritis kan de eerste keuze zijn, als de ontwikkeling van de ziekte dit vereist.
De patiënt dient zoveel mogelijk te worden beoordeeld door zowel een reumatoloog als een dermatoloog en de keuze van behandeling moet worden gebaseerd op geactualiseerde richtlijnen van de desbetreffende maatschappen.
Lokale behandeling
Het is nog steeds gebruikelijk om een behandeling van lichte tot matige psoriasis te beginnen met lokale behandeling, hoewel psoriasis vele punten van overeenkomst heeft met inflammatoire ziekten, zoals reumatoïde artritis en ziekte van Crohn, waarbij men de neiging heeft snel te starten met een 'ziektemodificerende' behandeling.
Dit hangt o.a. samen met het feit dat er potentieel ernstige bijwerkingen verbonden zijn aan diverse van de meest gebruikte systemische behandelingen. Op de langere termijn wordt echter verwacht dat nieuwe behandelingen een betere beheersing op de lange termijn zullen opleveren en dit zou op termijn de behandelingsprincipes kunnen veranderen.
Behandelingsaanbod:
- Lokale behandelingen met zalven, evt. crèmes met steroïden of preparaten met vitamine D-analogen calcipotriol of anti-infectica (quinolon, miconazol).
- Lichtbehandelingen (UVB, smalspectrum UVB, psoralen + UVA (PUVA) alsmede klimaatbehandeling (verwijzing naar dermatoloog).
- Systemische behandelingen waaronder biologische behandelingsmiddelen.
De lokale behandeling moet worden afgestemd op de uitbreiding en verdeling van de huidveranderingen. Het is belangrijk de patiënt te vragen naar psoriasis in de gehoorgangen en naar inverse psoriasis, waaronder genitale veranderingen. Lokale behandeling van veranderingen in de gehoorgangen worden behandeld met potente corticosteroïden liniment.
Als er sprake is van krachtige schilfervorming moet de lokale behandeling worden ingeleid of gesuppleerd met keratolytica evt. als steroïden combinatiepreparaat. Deze behandeling is ook geschikt voor behandeling van psoriasis van de hoofdhuid. Een andere mogelijkheid bij iets lichtere gevallen is insmeren van de hoofdhuid met spijsolie, 's nachts een badmuts dragen, gevolgd door haar wassen met een normale shampoo. Aanbevolen wordt om de shampoo onverdund op het haar aan te brengen bij de eerste keer wassen.
 |
Meer lezen
|
|
De patiënt moet geïnformeerd worden dat de methode omslachtig is en enkele dagen achtereen moet worden herhaald om effect te hebben; ze is derhalve geschikt voor behandeling bijv. in de loop van het weekend. Na het verwijderen van de schilfers wordt de behandeling voortgezet met een potent corticosteroïden liniment, dagelijks gedurende 3 weken, waarna een onderhoudsbehandeling kan plaatsvinden met het dagelijks opbrengen van calcipotriol liniment.
|
Inverse psoriasis kan behandeld worden met matig sterk werkende corticosteroïden. Vanwege een complicerende candida-infectie in huidplooien kunnen voor deze veranderingen met goed gevolg quinolon combinatiesteroïden worden gebruikt. Daarnaast komt het zelden voor dat psoriasis wordt gekoloniseerd met stafylokokken, zoals vaak het geval is bij eczemen.
Lokale behandeling van plaqueveranderingen:
Er is een lange reeks bijnierschorshoudende preparaten en een aantal combinatiepreparaten.
Ze werken in het algemeen door het dempen van de inflammatie en irritatie van de huid; calcipotriol is echter ook van invloed op de keratinocyt proliferatie en differentiatie. Ze worden vaak 4-6 weken gebruikt op gebieden met dikke plaques, evt. met afbouw tijdens de behandelingsperiode.
|
Meer lezen
|
|
Idealiter moeten deze preparaten niet lang achtereen gebruikt worden, aangezien er dan een inactieve gewenning kan ontstaan (tachyfylaxie). Er kunnen ook steroïde bijwerkingen ontstaan bij langduriger gebruik.
|
Op vitamine D gebaseerde preparaten of combinatiepreparaten met bètamethason zullen vaak de eerste keus zijn bij psoriasis op romp of extremiteiten. Enkele patiënten krijgen irritatie door calcipotriol in het gezicht, zodat dit moet worden vermeden.
Pustolosis palmoplantaris
De oorzaak van de ziekte is onduidelijk. Hoewel de aandoening klinisch lijkt op gelokaliseerde pustuleuze psoriasis, is er een reeks verschillen en vaak is de ziekte behandelingsresistent. De afgelopen jaren is er een aantal papers gepubliceerd, waarin een duidelijke predominantie van rokers onder deze patiëntengroep wordt gedocumenteerd, en een verbetering in de maanden en soms jaren na het stoppen met roken. Vaak wordt de beste verlichting van de aandoening bereikt met een occlusieve behandeling met hydrocolloïd na insmeren met potente steroïden.
|
Meer lezen
|
|
Er moet ca. 30 min. gewacht worden tussen het insmeren met zalf en de poging tot bevestiging. Het verband moet met lange tussenpozen vervangen worden, bij voorkeur om de 5 - 7 dagen, om mechanische irritatie te voorkomen. Kan tijdens het baden e.d. gedragen worden.
|
Lokale behandeling
- Glucocorticoïden (gr. III & IV)
- Vitamine D-analogen (Calcipotriol)
- Ditranol (antracenderivaat)
- Teer (zuivere steenkoolteer, beukenhoutteer)
- (Calcineurineremmers)
Lichtbehandeling
- UV-B solarium, korte golf ultraviolet licht (UVB)
- PUVA-behandeling
- Psoralen + lange golf ultraviolet licht (UVA)
- Klimaattherapie (heliotherapie) bij de Dode Zee
|
Nieuwsbrief
